Temperaturat e larta nuk ndikojnë vetëm në mënyrën se si ndihemi gjatë verës, por mund të ndryshojnë edhe reagimin e organizmit ndaj disa barnave. Dehidrimi, rënia e tensionit arterial, çrregullimet e elektroliteve, ndjeshmëria e shtuar ndaj diellit dhe ruajtja e papërshtatshme e preparateve marrin rëndësi të veçantë gjatë ditëve të nxehta.
Diuretikët, disa barna për tensionin arterial, barnat psikotrope dhe antiinflamatorët josteroidë mund të kërkojnë kujdes më të madh gjatë vapës. Megjithatë, terapia nuk duhet të ndërpritet, të zvogëlohet ose të ndryshohet pa u konsultuar me mjekun apo farmacistin.
Po aq e rëndësishme është edhe ruajtja e barnave. Lënia e tyre në veturë, pranë dritares ose në vende me temperaturë dhe lagështi të lartë mund të ndikojë në cilësinë dhe efektivitetin e tyre.
Nxehtësia mund të ndryshojë veprimin dhe sigurinë e barnave
Temperaturat e larta mund të ndikojnë si në qëndrueshmërinë e vetë barit, ashtu edhe në mënyrën se si organizmi e përthith, e shpërndan, e metabolizon dhe e eliminon atë.
Nxehtësia mund ta përshpejtojë degradimin e përbërësve aktivë dhe ta zvogëlojë fuqinë e barit. Tabletat mund të zbuten ose të shkrihen, kapsulat të ngjiten, ndërsa preparatet mund të ndryshojnë ngjyrën, aromën ose konsistencën.
Në organizëm, ndikimi shpesh lidhet me dehidratimin. Humbja e lëngjeve e zvogëlon vëllimin e gjakut dhe mund ta rrisë përqendrimin e disa barnave. Njëkohësisht, qarkullimi më i dobët në veshka mund ta ngadalësojë eliminimin e tyre dhe ta shtojë rrezikun e efekteve anësore ose toksicitetit.ation, confirming that key information has come to light. Early reports indicate that investigators have identified several crucial leads, prompting renewed efforts at the scene.
Përthithja e barnave të marra nga goja zakonisht ndryshon pak, por nxehtësia mund ta përshpejtojë përthithjen e insulinës së injektuar nën lëkurë dhe të disa preparateve transdermale.
Disa barna ndikojnë edhe në mekanizmat natyrorë të ftohjes së trupit. Antikolinergjikët dhe disa antipsikotikë mund ta zvogëlojnë djersitjen, beta-bllokuesit mund ta kufizojnë shpërndarjen e nxehtësisë përmes lëkurës, ndërsa disa antidepresivë shkaktojnë djersitje të shtuar dhe humbje të lëngjeve.
Barnat që kërkojnë kujdes të shtuar gjatë vapës
Vëmendje më të madhe kërkojnë barnat që ndikojnë në ekuilibrin e lëngjeve dhe elektroliteve, tensionin arterial, djersitjen, temperaturën e trupit, vetëdijen dhe funksionin e veshkave.
Këtu përfshihen diuretikët, frenuesit e ACE-së, bllokuesit e receptorëve të angiotenzinës – ARB, beta-bllokuesit, disa antidepresivë dhe antipsikotikë, barnat antikolinergjike, disa antihistaminikë qetësues, stimuluesit për ADHD-në, antikonvulsantët, litiumi, insulina, metformina dhe antiinflamatorët josteroidë.
Kujdes kërkojnë edhe barnat me indeks të ngushtë terapeutik, si litiumi dhe disa antikonvulsantë, sepse ndryshimet relativisht të vogla të përqendrimit të tyre në gjak mund ta shtojnë rrezikun e toksicitetit.
Rreziku nuk është i njëjtë për çdo pacient dhe lista nuk përfshin çdo bar që mund të ndikohet nga nxehtësia.
Grupet më të rrezikuara gjatë ditëve të nxehta
Më të rrezikuar janë të moshuarit, foshnjat dhe fëmijët, gratë shtatzëna, personat me sëmundje të zemrës, veshkave ose diabet, si dhe pacientët me demencë apo sëmundje të rënda mendore.
Rreziku shtohet te personat që përdorin disa barna njëkohësisht, kanë kufizim të marrjes së lëngjeve, lëvizshmëri të kufizuar ose vështirësi për ta njohur etjen dhe shenjat e mbinxehjes.
Të ekspozuar janë edhe personat që punojnë jashtë ose qëndrojnë në ambiente pa ftohje të përshtatshme.
Antipsikotikët mund të ndikojnë në qendrën e kontrollit të temperaturës në tru. Disa antidepresivë shkaktojnë djersitje të shtuar, ndërsa barnat antikolinergjike mund ta ulin djersitjen dhe ta vështirësojnë ftohjen e trupit.
Levotiroksina mund të kontribuojë në djersitje dhe intolerancë ndaj nxehtësisë, veçanërisht kur doza është më e lartë se nevojat e organizmit.
Terapia për tensionin dhe diuretikët: rreziku i dehidrimit
Diuretikët e shtojnë eliminimin e ujit dhe kripërave përmes urinës. Kur ky efekt kombinohet me djersitjen gjatë vapës, humbja e lëngjeve dhe elektroliteve mund të ndodhë më shpejt.
Pasojat mund të jenë dobësia, marramendja, rënia e tensionit, çrregullimet e elektroliteve dhe të fikët, veçanërisht gjatë ngritjes së shpejtë në këmbë.
Edhe disa barna antihipertensive mund ta ulin më tej tensionin. Frenuesit e ACE-së dhe ARB-të mund ta zvogëlojnë ndjenjën e etjes te disa pacientë, ndërsa beta-bllokuesit mund ta kufizojnë qarkullimin e gjakut në lëkurë.
Dehidrimi mund ta ngarkojë zemrën, ta zvogëlojë furnizimin e veshkave me gjak dhe ta rrisë rrezikun e dëmtimit akut të funksionit renal.
Pacientët duhet ta kontrollojnë tensionin nëse kanë mundësi dhe të kërkojnë këshillë profesionale në rast marramendjeje të vazhdueshme, të fikëti, urinimi të pakësuar ose dobësie të theksuar.
Kur ibuprofeni dhe antiinflamatorët mund të rrezikojnë veshkat
Ibuprofeni, naprokseni, diklofenaku dhe antiinflamatorët e tjerë josteroidë kërkojnë kujdes të veçantë kur personi është i dehidratuar.
Gjatë humbjes së lëngjeve zvogëlohet qarkullimi i gjakut në veshka. Antiinflamatorët mund ta zvogëlojnë më tej furnizimin e tyre me gjak dhe, në disa raste, ta shtojnë rrezikun e dëmtimit akut.
Rreziku është më i madh kur vapa shoqërohet me temperaturë trupore, të vjella, diarre, djersitje të madhe ose marrje të pamjaftueshme të lëngjeve. Kujdes i veçantë kërkohet te personat që përdorin njëkohësisht diuretikë dhe barna për tensionin.
Personat me sëmundje të veshkave, zemrës ose tension të lartë nuk duhet t’i përdorin këto barna për periudha të gjata pa këshillë profesionale./ Telegrafi
